Page 93 - Demo
P. 93
91d%u00ebbojn%u00eb q%u00eb aty. D%u00ebrgon at%u00ebher%u00eb t%u00eb birin, i cili p%u00ebrvet%u00ebson mir%u00eb dhe me leht%u00ebsi t%u00eb gjitha m%u00ebsimet. Kthehet n%u00eb sht%u00ebpi dhe arrin deri atje sa t%u00eb rrah%u00eb t%u00eb atin dhe t%u00eb k%u00ebrc%u00ebnoj%u00eb t%u00eb %u00ebm%u00ebn. %u201cBretkosat%u201c konsiderohet si nj%u00eb nga pjes%u00ebt e fundit t%u00eb komedis%u00eb s%u00eb vjet%u00ebr. Ajo %u00ebsht%u00eb nj%u00eb komedi satirike, motivi kryesor i s%u00eb cil%u00ebs %u00ebsht%u00eb aspekti politik. Ngaq%u00eb n%u00eb t%u00eb pasqyrohet edhe debati teoriko-letrar midis Eskilit dhe Sofokliut, ajo konsiderohet edhe si teksti i par%u00eb i kritik%u00ebs letrare.Komedia e mesme dhe e re u larguan nga problematika politiko-shoq%u00ebrore q%u00eb karakterizonte komedin%u00eb e lasht%u00eb greke. Nj%u00eb nga p%u00ebrfaq%u00ebsuesit m%u00eb n%u00eb z%u00eb t%u00eb komedis%u00eb s%u00eb re antike ka qen%u00eb Menandri. Ai lindi n%u00eb Athin%u00eb dhe jetoi rreth viteve 344 deri 292 p.e.r. Krijimtaria e tij ka qen%u00eb mjaft e gjer%u00eb, por neve na kan%u00eb mbetur vet%u00ebm disa fragmente. Menandri %u00ebsht%u00eb komediografi grek, i cili b%u00ebri ur%u00ebn e kalimit nga komedia greke n%u00eb at%u00eb romake. KOMEDIOGRAF%u00cbT ROMAK%u00cb Komedia romake m%u00eb e hershme, ajo q%u00eb u quajt komedi paliate, p%u00eblqehej shum%u00eb nga publiku; ajo e mori emrin komedia paliate, sepse aktor%u00ebt recitonin t%u00eb veshur me paliate, nj%u00eb lloj manteli grek. P%u00ebrfaq%u00ebsuesi m%u00eb i madh i komedis%u00eb paliate ka qen%u00eb Plauti.TIT MAK PLAUTI (254-184 p.e.r.)Plauti %u00ebsht%u00eb nd%u00ebr autor%u00ebt m%u00eb t%u00eb njohur t%u00eb komedis%u00eb romake. Mendohet q%u00eb ai t%u00eb ket%u00eb shkruar rreth 130 vepra, Prej t%u00eb cilave vet%u00ebm 21 jan%u00eb origjinale t%u00eb tij, kurse shum%u00eb jan%u00eb p%u00ebrshtatje nga komedi t%u00eb tjera. Nd%u00ebr to, p%u00ebrmendim: %u201cMenhem%u00ebt%u201d, %u201cAmfitrioni%u201d, %u201cUshtari mburravec%u201d, %u201cQypi prej ari%u201d, %u201cTregtari%u201d, %u201cMashtruesi%u201d, %u201cThesari%u201d, %u201cShporta%u201d etj. K%u00ebto kan%u00eb arritur deri n%u00eb dit%u00ebt tona thuajse t%u00eb plota. Edhe pse ka ngjashm%u00ebri, komedia e Plautit dallohet shum%u00eb nga komedia greke. Vepra e tij iu kushtua shoq%u00ebris%u00eb romake, k%u00ebshtu q%u00eb spektator%u00ebt shikonin n%u00eb sken%u00eb veten e tyre. Nj%u00eb tem%u00eb e trajtuar shpesh %u00ebsht%u00eb kritika ndaj lakmis%u00eb p%u00ebr k%u00ebnaqjen e d%u00ebshirave instinktive, si ato t%u00eb ushqimit dhe t%u00eb instinktit seksual, t%u00eb shk%u00ebputura nga ndjenja e dashuris%u00eb; kulmi i k%u00ebtyre komedive arrin kur ato p%u00ebrfundojn%u00eb me ndonj%u00eb orgji ose banket q%u00eb ndodh jasht%u00eb skene. Plauti trajton, si komedin%u00eb e intrig%u00ebs, ashtu edhe at%u00eb t%u00eb zakoneve, si komedin%u00eb e situatave e Komedit%u00eb e Aristofanit vihen n%u00eb sken%u00eb me sukses edhe sot e k%u00ebsaj dite. Pamje nga inskenimi i komedis%u00eb \ n%u00eb pushtet\sken%u00ebn e Teatrik Komb%u00ebtar, me regji t%u00eb Spiro Dunit.

